نحوه کار با دستگاه فشار خون دیجیتال | آموزش اندازهگیری دقیق فشار خون در منزل
آشنایی با نحوه کار با دستگاه فشار خون و اندازهگیری صحیح و دقیق فشارخون، نهتنها برای بیماران مبتلا به فشار خون بالا، بلکه برای تمام افراد جامعه ضروری است. فشار خون یکی از مهمترین شاخصهای سلامت بدن است که تغییرات آن میتواند نشانهای از بروز بیماریهای قلبی، عروقی، کلیوی و حتی سکته مغزی باشد.
امروزه استفاده از دستگاه فشار خون خانگی بهدلیل سهولت، دسترسی سریع و کاهش نیاز به مراجعه مکرر به مراکز درمانی، بسیار رایج شده است. با این حال، بسیاری از افراد بهدلیل استفاده نادرست از دستگاه، اعداد اشتباه و گمراهکنندهای دریافت میکنند. در این مقاله از تیک شاپ بهصورت کاملاً تخصصی، دقیق و کاربردی، تمام نکات مربوط به کار با دستگاه فشار خون را بررسی میکنیم.
دستگاه فشار خون چیست و چگونه کار میکند؟
دستگاه فشار خون (Blood Pressure Monitor) وسیلهای پزشکی است که میزان فشار واردشده توسط خون به دیواره رگها را اندازهگیری میکند. این فشار به دو عدد اصلی تقسیم میشود:
فشار سیستولیک (عدد بالا): فشار خون هنگام انقباض قلب
فشار دیاستولیک (عدد پایین): فشار خون هنگام استراحت قلب
دستگاههای مدرن، این دو عدد را بههمراه ضربان قلب نمایش میدهند و در برخی مدلها، آریتمی قلبی را نیز تشخیص میدهند.
برای مشاهده قیمت و خرید انواع فشار سنج دیجیتال با کیفیت و ضمانت از تیک شاپ کلیک کنید.
نحوه استفاده از فشار سنج دیجیتال (مرحله به مرحله)
دستگاه فشار دیجیتال، رایجترین نوع فشارسنج خانگی است که به دو دسته تقسیم میشود:
- فشار سنج بازویی
- فشار سنج مچی
دستگاههای دیجیتال بازویی دقت بالاتری دارند و توسط پزشکان توصیه میشوند. برندهایی مانند Omron در این حوزه جزو معتبرترین تولیدکنندگان جهان محسوب میشوند.
مرحله اول: آمادگی قبل از اندازهگیری
برای به دست آوردن دقیق فشار خون، رعایت این نکات ضروری است:
قبل از گرفتن فشارخون، حداقل ۵ تا ۱۰ دقیقه در حالت استراحت باشید. رعایت نکات زیر ضروری است:
- از مصرف قهوه، چای پررنگ، نوشیدنی انرژیزا و سیگار حداقل ۳۰ دقیقه قبل خودداری کنید
- فعالیت بدنی شدید انجام نداده باشید
- مثانه خالی باشد
- در محیطی آرام و بدون استرس بنشینید
مرحله دوم: وضعیت صحیح بدن هنگام اندازهگیری
وضعیت بدن نقش بسیار مهمی در دقت اندازهگیری دارد:
- صاف روی صندلی بنشینید
- به پشتی صندلی تکیه دهید
- پاها کاملاً روی زمین و بدون ضربدر
- بازویی که فشار از آن گرفته میشود، همسطح قلب باشد
- کف دست رو به بالا قرار بگیرد
مرحله سوم: بستن صحیح کاف دستگاه فشار خون
- کاف را مستقیماً روی پوست بازو ببندید (نه روی لباس ضخیم)
- فاصله کاف تا آرنج حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر باشد
- کاف نه خیلی شل و نه خیلی سفت بسته شود
- لوله هوا دقیقاً روی شریان بازویی قرار گیرد
مرحله چهارم گرفتن فشار خون: شروع اندازهگیری
- دکمه Start را فشار دهید
- در طول اندازهگیری صحبت نکنید
- حرکت نداشته باشید
- نفس را حبس نکنید
- منتظر بمانید تا دستگاه عدد نهایی را نمایش دهد
محصولات مرتبط:
فشارسنج
بیشتر بدانید: فشار سنج خوب چی بخیرم؟
تفسیر اعداد دستگاه فشار خون
درک صحیح اعداد نمایش دادهشده اهمیت زیادی دارد:
| وضعیت فشار خون | مقدار فشار خون (میلیمتر جیوه) |
|---|---|
| فشار خون نرمال | کمتر از 120/80 |
| پیشفشار خون | بین 120/80 تا 139/89 |
| فشار خون بالا | بیشتر از 140/90 |
به طور کلی، پس از اتمام اندازه گیری فشار خون توسط دستگاه فشارسنج دیجیتال، عموماً 3 عدد بر روی صفحه نمایش آن ظاهر میشود. یکی فشار سیستول، یکی فشار دیاستول، و دیگری نیز ضربان قلب. اما هر کدام از این اعداد چیستند؟
عددی که در خط اول نمایشگر فشار سنج دیجیتال شما نشان داده میشود، بیانگر فشار سیستول یا عدد (sys) شما میباشد. اگر این عدد بین 120 تا 129 باشد، نشان دهنده نرمال بودن فشار خون شما است.
اعدادی که در خط بعدی دستگاه فشارسنج دیجیتالی بازویی نشان داده میشوند، نمایانگر فشار دیاستول یا عدد (dia) شما هستند که باید عددی کمتر از 80 باشد.
و در نهایت، آخرین خط از اعدادی که بر روی نمایشگر دستگاه اندازه گیر فشارخون دیجیتال شما قرار دارد، میزان ضربان قلب یا عدد (pulse) شما را نشان میدهد.
با فشار دادن دکمه mem میتوانید میانگین 3 اندازهگیری آخر فشار خون را به دست آورید.
به طور کلی، اگر اعداد نشان داده شده بر روی دستگاه فشارسنج دیجیتال، بین 120 و 80 باشند، فشار شما کاملاً نرمال است.
توجه: تشخیص نهایی فشار خون بالا باید توسط پزشک انجام شود.
sys در دستگاه فشار خون به چه معناست؟
بسیاری از افرادی که بهتازگی استفاده از دستگاه فشار خون را آغاز کردهاند، با علامت SYS روی نمایشگر مواجه میشوند و این سؤال برایشان پیش میآید که sys چیست؟
واژه SYS مخفف عبارت Systolic Pressure یا فشار خون سیستولیک است. این عدد همان عدد بالایی فشار خون یا عدد اول در نتایج اندازهگیری محسوب میشود. فشار سیستولیک نشاندهنده میزان فشاری است که هنگام انقباض قلب و پمپاژ فعال خون به داخل شریانها به دیواره رگها وارد میشود.
در واقع هر بار که قلب میتپد و خون را به سمت رگها هدایت میکند، فشار داخل شریانها افزایش مییابد و این افزایش، همان فشار سیستولیک است. اگر فرد در حالت آرام و بدون استرس نشسته باشد، مقدار طبیعی فشار خون سیستولیک معمولاً ۱۲۰ میلیمتر جیوه یا کمتر است.
در شرایطی مانند فعالیت بدنی، ورزش، استرس عاطفی یا افزایش ضربان قلب، قدرت انقباض قلب بیشتر میشود و در نتیجه عدد فشار سیستولیک نیز افزایش پیدا میکند. بالا بودن این عدد در حالت استراحت میتواند نشانهای از فشار خون بالا باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
PUL در دستگاه فشار خون چیست؟
علامت PUL که روی برخی دستگاههای فشار خون نمایش داده میشود، مخفف عبارت Pulse Rate یا نرخ ضربان قلب است. این عدد نشاندهنده تعداد ضربان قلب در هر دقیقه میباشد و با فشار نبض متفاوت است، اما معمولاً در کنار فشار خون برای بررسی وضعیت کلی سلامت بدن استفاده میشود.
با این حال، در بسیاری از منابع عمومی، فشار نبض بهعنوان اختلاف بین عدد سیستولیک و دیاستولیک تعریف میشود. این اختلاف میتواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت سلامت عروق و قلب ارائه دهد. با افزایش سن، معمولاً فشار نبض نیز بیشتر میشود و بالا بودن بیش از حد آن میتواند نشانه بروز مشکلات پنهان در بدن باشد.
بهطور کلی اگر اختلاف بین فشار خون بالا و پایین بیش از ۴۰ میلیمتر جیوه باشد، ممکن است نشاندهنده ناسالم بودن وضعیت قلب یا عروق باشد و بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
DIA در دستگاه فشار خون به چه معناست؟
واژه DIA مخفف عبارت Diastolic Blood Pressure یا فشار خون دیاستولیک است. این عدد همان عدد پایینی فشار خون یا عدد دوم در نتیجه اندازهگیری میباشد.
فشار دیاستولیک بیانگر کمترین فشاری است که هنگام استراحت قلب و بین دو ضربان، خون به دیواره شریانها وارد میکند. زمانی که قلب در حال استراحت است و خون را دریافت میکند، این فشار ثبت میشود.
در حالت طبیعی، مقدار فشار خون دیاستولیک حدود ۸۰ میلیمتر جیوه در نظر گرفته میشود. بالا بودن این عدد در زمان استراحت معمولاً یکی از نشانههای فشار خون بالا است.
از سوی دیگر، پایین بودن فشار دیاستولیک که به آن هیپوتانسیون دیاستولیک گفته میشود، میتواند به دلایلی مانند کمآبی بدن، خونریزی، یا گشاد شدن غیرطبیعی شریانها رخ دهد و در صورت تداوم نیاز به بررسی پزشکی دارد.
هر چند وقت یکبار فشار خون را اندازهگیری کنیم؟
افراد سالم: ۱ تا ۲ بار در هفته
افراد مبتلا به فشار خون بالا: روزانه ۲ بار (صبح و شب)
هر بار بهتر است دو اندازهگیری با فاصله یک دقیقه انجام شود و میانگین ثبت گردد
مطلب پیشنهادی: دلایل نوسان فشار خون در سالمندان
اشتباهات رایج هنگام کار با دستگاه فشار خون
بسیاری از خطاهای اندازهگیری هنگام گرفتن فشار خون، ناشی از این موارد هستند:
- اندازهگیری بلافاصله بعد از فعالیت
- نشستن نادرست
- صحبت کردن هنگام اندازهگیری
- بستن اشتباه کاف
- استفاده از کاف نامناسب سایز بازو
- اندازهگیری روی لباس ضخیم
نحوه کار با دستگاه فشار خون مچی
اگرچه استفاده از دستگاههای مچی سادهتر است، اما دقت کمتری دارند. یکی از نکات مهم هنگام کار با فشارسنج مچی این است که مچ باید دقیقاً همسطح قلب باشد. دست به قفسه سینه نزدیک شود و حرکت بسیار محدود باشد.
نگهداری و افزایش عمر دستگاه فشار خون دیجیتال
- دستگاه را دور از رطوبت و گرما نگه دارید
- باتریها را بهموقع تعویض کنید
- کاف را تا نکنید
- سالی یکبار دستگاه را کالیبره کنید
- از افتادن یا ضربه جلوگیری شود
آیا اندازهگیری فشار خون در منزل قابل اعتماد است؟
بله گرفتن فشار خون در منزل میتواند با دقت بالا انجام گیرد، در صورتی که از دستگاه استاندارد استفاده شود، نحوه کار با دستگاه فشار خون بهدرستی رعایت شود، اندازهگیری بهصورت منظم انجام شود. اندازهگیری خانگی حتی در بسیاری موارد دقیقتر از اندازهگیری در مطب است، زیرا استرس محیط درمانی (White Coat Syndrome) وجود ندارد.
جمعبندی نهایی
یادگیری نحوه کار با دستگاه فشار خون یکی از مهمترین مهارتهای خودمراقبتی سلامت است. با رعایت اصول صحیح اندازهگیری، انتخاب دستگاه مناسب و ثبت منظم نتایج، میتوان نقش مؤثری در پیشگیری از عوارض خطرناک فشار خون ایفا کرد. در صورت مشاهده اعداد غیرطبیعی مداوم، مراجعه به پزشک ضروری است.
